--> - معلوم مىشود سلافة يا غزالة ، اسم عربى آن بانوى معظمه است وچه خوب فرموده [ است ] سيد الأعيان در « أعيان الشيعة » : « ظاهر آن كه نام اصلى أو آن است كه شيخ مفيد رحمه الله ذكر كرده [ است ] ؛ يعنى شاه زنان است . سپس آن را تغيير داده‌اند . چنانچه مبرد ذكر كرده وگفته است : « اسمها سلافة من ولد يزدجرد معروفة النّسب من خيرات النّساء . » بستاني در « دائرة المعارف » گويد : أمّه سلافة من سبايا الفرس وتلقّب شاه زنان . ملكة النّساء ، وشاه زنان در حين ولادت حضرت سجاد عليه السلام از دنيا رحلت نموده ؛ چنانچه شيخ صدوق رحمه الله در « عيون أخبار الرضا » عليه السلام روايت كرده [ است ] ، به سند خود از سهل بن قاسم بوشنجانى گويد : به من فرمود : امام رضا عليه السلام در خراسان كه ميان ما وشما ( يعنى عجم‌ها وايرانيان ) نسبتي است ، عرض كردم : آن چيست ا يّها الأمير 2 ؟ فرمود : عبداللَّه بن عامر كريز وقتي كه خراسان را فتح كرد ، دو نفر دختر يزدجرد بن شهريار ملك عجم‌ها را گرفت وآن‌ها را پيش عثمان‌بن عفان فرستاد . أو نيز يكى را به امام حسن عليه السلام وديگرى را به امام حسين عليه السلام بخشيد وهر دو دختر درحال ولادت طفل از دنيا رفتند ومادر علىبن الحسين عليهما السلام درحال ولادت آن حضرت از دنيا رفت واورا بعضي از أم ولدهاى امام حسين عليه السلام متكفل شد . اين جملات از روايت شيخ صدوق عليه السلام استفاده مىشود وبراي اطلاع از عين عبارات روايت ، به « عيون أخبار الرضا » عليه السلام ( ص 128 ، ط قم ، سال 1377 ه ق ) رجوع شود . وتحقيق در سند روايت لازم نيست ؛ زيرا اطمينان به آن در كتابي مثل « عيون » بيش‌تر از أقوال تاريخ‌نويسان است كه أغلب نقليات‌شان از مرسلات است . وشيخ ثقهء اقدم‌ابن ابىالثلج بغدادي رحمه الله متوفى ( 325 ه ) در « تاريخ الأئمة » به وفات مادر امام سجاد عليه السلام درحال ولادت آن حضرت تصريح كرده است ( رجوع شود به تاريخ الأئمة ، ص 15 ، ط قم ) . واز تواريخ معتبره معلوم مىشود كه فرستادن دختران يزدجرد به مدينه در زمان عمر واقع شده ؛ ولى در روايت مذكور ، زمان عثمان را نقل كرده [ است ] ؛ گرچه در بعض تواريخ نيز واقعه را به زمان عثمان نسبت داده‌اند وشيخ مفيد رحمه الله به زمان خلافت أمير مؤمنان عليه السلام نسبت داده است . وابن‌فندق بيهقى رحمه الله در « لباب الانساب » - مخطوط - گويد : أكثر متأخرين گفته‌اند : دختر يزدجرد در دست مسلمين بعد از قتل پدرش در مرو در زمان عثمان واقع شده است وقتل يزدجرد دو سال بعد از جنگ قادسيه اتفاق افتاده است . وسيد أعيان رحمه الله روايت شيخ صدوق رحمه الله را در اسيرى دختران كسرى در زمان خلافت عثمان ذكر كرده وفرموده [ است ] كه عثمان يكى را به امام حسن عليه السلام وديگرى را به امام حسين عليه السلام داد وهر دو در حال نفاس وفات يافتند ؛ ولى فرموده ، اين روايت خلاف مشهور است وشايد در آن اشتباه واقع شده است .